پرامپت نویسی چیست؟ آموزش نوشتن پرامپت فارسی با نمونه
پرامپت نویسی یعنی نوشتن درخواست روشن برای هوش مصنوعی. با اجزای یک پرامپت خوب، اشتباههای رایج و نمونه پرامپت فارسی برای نوشتن، ترجمه، آموزش و ساخت عکس آشنا شوید.

پرامپت چیست؟
پرامپت (Prompt) متنی است که برای هوش مصنوعی مینویسید تا بگویید چه میخواهید؛ یک سوال، یک دستور یا توضیح یک تصویر. پرامپت نویسی یعنی نوشتن این درخواست به شکلی که هوش مصنوعی دقیقاً همان چیزی را تحویل دهد که لازم دارید. خبر خوب این است که برای پرامپت نویسی نه زبان انگلیسی لازم است و نه دانش فنی؛ مدلهای امروزی فارسی را خوب میفهمند و یک درخواست روشن فارسی کافی است.
چرا پرامپت خوب مهم است؟
هوش مصنوعی ذهن شما را نمیخواند. وقتی مینویسید «یک متن درباره قهوه بنویس»، نمیداند متن برای کیست، چقدر باید باشد و کجا استفاده میشود؛ پس یک پاسخ کلی و معمولی میگیرید. هر اطلاعاتی که به پرامپت اضافه کنید، فاصله بین پاسخ اول و نتیجه دلخواه را کوتاهتر میکند.
اجزای یک پرامپت خوب
یک پرامپت کامل معمولاً این بخشها را دارد؛ لازم نیست همیشه همه را بنویسید، اما هرچه بیشتر باشند، نتیجه دقیقتر است:
- نقش: «بهعنوان یک معلم ریاضی…» یا «مثل یک کارشناس بازاریابی…»
- هدف: دقیقاً چه خروجیای میخواهید؛ ایمیل، خلاصه، برنامه یا ایده
- زمینه: مخاطب کیست، چه میداند و موقعیت چیست
- محدودیتها: طول متن، لحن، کلمههایی که نباید باشند
- قالب خروجی: فهرست، جدول، متن کوتاه یا قدمبهقدم
- نمونه: اگر سبک خاصی میخواهید، یک مثال از آن بدهید

یک پرامپت را قدمبهقدم بهتر کنیم
پرامپت ضعیف: «یک کپشن برای کافه بنویس.» پرامپت بهتر: «برای پیج اینستاگرام یک کافه کوچک در شیراز، سه کپشن کوتاه برای معرفی قهوه سرد تابستانی بنویس. مخاطب جوان است، لحن صمیمی و بدون اغراق باشد، هر کپشن حداکثر دو جمله و یک دعوت به آمدن به کافه داشته باشد.» در نسخه دوم، مخاطب، لحن، طول و هدف روشن است و پاسخ تقریباً آماده استفاده خواهد بود.
نمونه پرامپت فارسی برای کارهای مختلف
این نمونهها را با اطلاعات خودتان کامل کنید:
- نوشتن: «یک ایمیل رسمی و کوتاه برای درخواست مرخصی سهروزه از مدیرم بنویس؛ دلیل را خانوادگی ذکر کن و تاریخها را خالی بگذار.»
- خلاصهسازی: «این متن را در پنج نکته برای کسی که وقت ندارد کل آن را بخواند خلاصه کن.»
- آموزش: «مفهوم تورم را برای یک دانشآموز ۱۴ ساله با یک مثال از خرید روزمره توضیح بده و در پایان دو سوال تمرینی بپرس.»
- ترجمه: «این پاراگراف را به انگلیسی رسمی ترجمه کن، اصطلاحات تخصصی پزشکی را حفظ کن و اگر جایی مبهم است، توضیح بده.»
- برنامهریزی: «برای یادگیری پایتون در سه ماه با روزی یک ساعت وقت، یک برنامه هفتگی بنویس.»
- کسبوکار: «ده ایده نام برای یک فروشگاه آنلاین لوازم تحریر بده که کوتاه، فارسی و بهخاطرماندنی باشند.»
پرامپت نویسی برای ساخت عکس
برای ساخت عکس با هوش مصنوعی، بهجای توضیح کلی، صحنه را تصویر کنید: سوژه اصلی، محیط، نور، رنگها، سبک (واقعگرایانه، نقاشی آبرنگ، کارتونی) و نسبت تصویر. نمونه: «یک فنجان چای روی میز چوبی کنار پنجره بارانی، نور گرم عصر، سبک عکاسی واقعگرایانه، فضای خالی در سمت راست برای نوشتن متن.» اگر نتیجه کامل نبود، فقط یک جزء را در هر بار تغییر دهید.
این پرامپتها را میتوانید مستقیم در ابزار ساخت عکس با هوش مصنوعی روبو امتحان کنید. همین روش برای ویدیو هم جواب میدهد؛ راهنمای تبدیل عکس به ویدیو با هوش مصنوعی نمونه پرامپت حرکت را آورده است.

اشتباههای رایج در پرامپت نویسی
این خطاها بیشترین تأثیر منفی را روی نتیجه دارند:
- درخواست خیلی کلی بدون هدف و مخاطب
- گنجاندن چند کار بیربط در یک پیام
- نگفتن قالب و طول پاسخ
- رها کردن گفتوگو بعد از پاسخ اول بهجای اصلاح آن
- اعتماد بدون بررسی به آمار، تاریخ و نقلقولها
پرامپت نویسی برای برنامهنویسی
برای کمک گرفتن در کدنویسی، زبان برنامهنویسی، نسخه کتابخانهها، کدی که نوشتهاید و متن کامل خطا را در پرامپت بیاورید. نمونه: «این تابع پایتون باید فهرست را بدون تکرار برگرداند اما ترتیب را به هم میزند. کد و خطا در ادامه آمده است؛ مشکل را توضیح بده و نسخه اصلاحشده را با کمترین تغییر بنویس.» درخواست «کمترین تغییر» باعث میشود پاسخ قابلمقایسه با کد شما بماند.
قالب آماده پرامپت برای شروع
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، این قالب را کپی کنید و جاهای خالی را پر کنید:
- تو یک [نقش] هستی.
- میخواهم [هدف] را برای [مخاطب] آماده کنی.
- زمینه: [توضیح موقعیت و اطلاعات لازم]
- محدودیتها: [طول، لحن، چیزهایی که نباید باشد]
- خروجی را به شکل [فهرست / جدول / متن کوتاه] بنویس.
- اگر اطلاعاتی کم است، قبل از پاسخ از من بپرس.
گفتوگو را ادامه دهید
پرامپت نویسی یکباره نیست. پاسخ اول را پیشنویس در نظر بگیرید و با پیامهای بعدی آن را اصلاح کنید: «کوتاهترش کن»، «لحن را رسمیتر کن»، «مثال دوم را حذف کن و یک مثال ایرانی بیاور». مدل زمینه گفتوگو را به خاطر دارد و هر اصلاح شما را روی همان متن اعمال میکند.

پرامپت نویسی را در روبو تمرین کنید
در روبو میتوانید یک پرامپت را با چند مدل مثل GPT، Claude و Gemini امتحان کنید و ببینید کدام برای کار شما بهتر جواب میدهد. همهچیز فارسی است، فیلترشکن لازم نیست و میتوانید رایگان شروع کنید. شخصیتهای تخصصی روبو، مثل معلم، مترجم و نویسنده، هم نقش را از قبل تعیین کردهاند تا پرامپت شما کوتاهتر شود.
مطالب مرتبط

خلاصه نویسی با هوش مصنوعی؛ آموزش + ۱۵ پرامپت آماده
خلاصه نویسی با هوش مصنوعی را یاد بگیرید: خلاصه مقاله، کتاب، جزوه و متن انگلیسی با ۱۵ پرامپت آماده فارسی. همین حالا در روبو امتحان کنید.

تبدیل عکس به ویدیو با هوش مصنوعی؛ آموزش + نمونه پرامپت
تبدیل عکس به ویدیو با هوش مصنوعی را قدمبهقدم یاد بگیرید: انتخاب عکس مناسب، نوشتن پرامپت حرکت و نمونههای آماده. همین حالا در روبو امتحان کنید.

صحبت با هوش مصنوعی گوگل جمنای (Gemini)؛ آموزش استفاده به فارسی
هوش مصنوعی گوگل حالا جمنای (Gemini) نام دارد؛ همان بارد سابق. آموزش صحبت با هوش مصنوعی گوگل به فارسی، مدلهای Gemini 4، قیمت و راه استفاده از ایران بدون فیلترشکن.

43 نمونه از هوش مصنوعی در آموزش سال 1402
پتانسیل استفاده از هوش مصنوعی در آموزش برای تقویت یادگیری، کمک به معلمان و تقویت یادگیری فردی مؤثرتر هیجان انگیز است، اما کمی هم دلهره آور است. حتی برای داشتن یک مکالمه هوشمندانه د
به گفتوگو بپیوندید